Mehmet Yılmaz
mehmet.yilmaz@teknomerkez.net
Bir ihtiyaç üzerine tasarladığım bu sayıcı devresi, CMOS entegrelerle gerçekleştirilmiştir. Devre 5 volt ile beslenerek denenmesine rağmen, 10 volt veya 15 volt ile de çalışır. Bu durumda displeylerin 470 ohm olan direnç değerlerini gözden geçirmeniz gerekebilir. Devrede kullanılan 4043 entegreleri displey kod çözücü olarak çalışmaktadır. Devrede kullanılan 4510 entegreleri ise asıl sayıcı entegreleridir. Ayrıca devrede programlamayı otomatikleştirmeyi sağlayan ve 4093 ve 4518 ile gerçekleştirilen bölüm bulunmaktadır. Devrenin sayıcı girişi kullanılacak devreye göre düzenleneceği göz önüne alınarak, direkt olarak 4510 entegresine giriş olarak verilmiştir. Bu girişi kullanacağınız devre ve ihtiyaçlarınızı göz önüne alarak bir ön sürücü kullanarak veya bir sayıcı devresinde kullanacağınız anahtarın arkını söndürerek veriniz. Bizim kullandığımız alanlarda genellikle direkt sürdük ve bir sorun olmadı.

Devrede kullanılan SW1 anahtarı ileri/geri sayıcı konumlandırma anahtarı olarak kullanılmıştır.

B1 butonu syıcıları resetlemek (sıfırlamak) amacıyla kullanılmaktadır.

B2, B3, B4 butonları ise, bağlı olduğu sayıcı hanesinin programını yapmak için kullanılmıştır. Bu butonlardan birine basdığımızda, tüm sayıcı haneleri o anki durumlarıyla bekleme konumuna geçer ve basılan hane SW1′in konumuna bağlı olarak ileri veya geri saydırarak ayarlar. bu butonu bırakınca yine tüm sayıcılar aynı şekilde 4 saniye kadar bekler ve kaldığı yerken saymaya devam eder. Bu 4 saniye içerisinde diğer hanenin ayar butonuna basarak ayar yapılır. Ayar yapılırken butona sabit basılarak istenilen sayı gelince bırakılır. Ayar için sayma işlemi 1 saniye aralıklarla ayar osilatörü tarafından otomatik olarak yapılır.

Devre 3 haneli olarak yapılmış olasına rağmen istendiği kadar çoğaltılabilir.

Devrenin ekte verilen sayici.dsn Pretorus ISIS şema dosyası ile simülasyonu çalıştırılabilir. Simülasyon devresinde, Clock girişine CLOCK1 saat girişi eklenerek 1 Hz olarak ayarlanmıştır. Simülasyonda ayarlama sırasında görülen, bir haneyi ayarladıktan sonra diğer haneyi ayarlarken önceki ayarlanan yerden devam etmesi gibi bazı kusurlar devre yapıldığında oluşmuyor.

Devrenin şeması:

Devrenin Proteus ISIS ile yapılmış sayici.dsn şema çizimini sıkıştırılmış zip dosya olarak indirmek için 0-999 Programlanabilir İleri Geri Sayıcı tıklayınız.